Wpis archiwalny. Ten artykuł został automatycznie zaimportowany z poprzedniej wersji Bestiariusza. Proszę daj nam znać jeżeli coś z nim jest nie tak.

W pigułce – recenzja książki „O olbrzymie Światogorze, świętym ogniu i wieszczeniu”

Grzegorz Niedzielski w monografii „O olbrzymie Światogorze, świętym ogniu i wieszczeniu” zawarł nie tylko obiektywną naukową refleksję, opierając się na wiarygodnych źródłach, o tytułowym bohaterze, ale też przybliżył czytelnikom kilka innych – równie ciekawych oraz nie oczywistych w związkach z Światogorem – zagadnień.

Co ciekawe, niniejszej książki nie należy mylić z czymś na kształt nowego przekładu bądź literackiego opracowania, bowiem sama książka poświęcona jest w dużej mierze naukowej wiwisekcji rosyjskiej byliny. Jednak, mimo że autor skupia się na badaniu dzieła, to można też dowiedzieć się i na podstawie przedstawionych informacji zrekonstruować przebieg historii o tym olbrzymie (właściwie kilku wersjach opowieści o nim).

Oprócz naukowego opracowania zagadnień związanych bezpośrednio z Światogorem, autor bogato zarysowuje również pokrewne aspekty, motywy, historie i postacie. Odrobinę tu i tam nadmienia o ważnym w życiu tytułowego olbrzyma Ilji, ale w jego przypadku wyłącznie subtelnie odmalowuje portret, odsyłając jednocześnie do licznych monografii na jego temat – motywacją badawczą jest dla niego między innymi fakt, że badania nad Ilją są niezwykle szerokie i liczne, zaś o postaci Światogora niestety jest ich niewiele. I właśnie w „O olbrzymie Światogorze, świętym ogniu i wieszczeniu” Niedzielski objaśnia i wskazuje, że ów bohater także ma niemałe znaczenie w kulturze i literaturze Słowian.

O dawnych Słowianach – szczególnie w kontekście folkloru, wierzeń – także w niniejszej książce znajdzie się niemało informacji, z których wiele od razu zostaje poddanych działaniom literaturoznawstwa porównawczego, chociaż autor wykazuje się też jako znawca w dziedzinach antropologii i kulturoznawstwa. W swych dociekaniach wywodzi pewne związki z kulturą antyczną m.in. Grecji czy Persji, które – co zostaje silnie uargumentowane w tekście – miały wielki wpływ na kształtowanie się kultury starosłowiańskiej, a przenikanie się motywów i podobnych historii bądź postaci było czymś wręcz naturalnym. W książce autor stara się przedstawić nie tylko zbliżone akcenty z historii o Światogorze do konkretnych toposów, archetypów z mitów irańskich, greckich, mezopotamskich, ale poszerza je także o porównania do bohaterów i narracji (z mitologii słowiańskiej) w różnym stopniu powiązanych z sylwetką olbrzyma.

Jednakowoż monografia poświęcona nie jest rozbieżnym tematom (one wyłącznie uzupełniają treści z badań i historii Światogora), skupia się w głównej mierze na sylwetce olbrzyma – właściwym rysunku charakterologicznym, genezie dzieła, poszukiwaniu jej kontekstów i sensów, motywów i przyczyn powstania, a także źródeł i fundamentów, na których powstała. Swego rodzaju śledztwo doprowadziło Niedzielskiego m.in. do kulturowych wpływów, które towarzyszyły rozwojowi i zmianom, jakie zachodziły i mogły zachodzić w utworach o Światogorze.

„O olbrzymie Światogorze, świętym ogniu i wieszczeniu” to zatem książka poświęcona zagadnieniom nie tylko bezpośrednio i pośrednio powiązanym z strukturą opowieści i treścią o Światogorze, ale także jest to monografia dotykająca w pewien sposób dziedzictwa kulturowego naszych przodków, na które wpływ miały też sąsiednie kręgi kulturowe. Zarówno na początku, jak i w procesie kształtowania się, gdzie wymiana kulturowa (motywów, przedmiotów) nie była niczym niecodziennym.

Za sprawą naukowych opracowań Niedzielskiego, zawartych w niniejszym tomie, można odwoływać się także do wielu innych tekstów kulturowych i doszukiwać się (na podobne sposoby), jak przebiegało kształtowanie się konkretnych opowieści słowiańskich, albo jak odnoszą się one do rosyjskiej byliny, będącej w centrum zainteresowań autora tejże publikacji.

Wersja papierowa: https://ksiegarnia-armoryka.pl/O_olbrzy … zeniu.html

E-book: https://ebookpoint.pl/ksiazki/o-olbrzym … e_00vb.htm

Ocena: 5/5

Dyskusja